Ἰλιάς

Book 14

1Νέστορα δʼ οὐκ ἔλαθεν ἰαχὴ πίνοντά περ ἔμπης,

2ἀλλʼ Ἀσκληπιάδην ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

3φράζεο δῖε Μαχᾶον ὅπως ἔσται τάδε ἔργα·

4μείζων δὴ παρὰ νηυσὶ βοὴ θαλερῶν αἰζηῶν.

5ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν πῖνε καθήμενος αἴθοπα οἶνον

6εἰς ὅ κε θερμὰ λοετρὰ ἐϋπλόκαμος Ἑκαμήδη

7θερμήνῃ καὶ λούσῃ ἄπο βρότον αἱματόεντα·

8αὐτὰρ ἐγὼν ἐλθὼν τάχα εἴσομαι ἐς περιωπήν.

9ὣς εἰπὼν σάκος εἷλε τετυγμένον υἷος ἑοῖο

10κείμενον ἐν κλισίῃ Θρασυμήδεος ἱπποδάμοιο

11χαλκῷ παμφαῖνον· ὃ δʼ ἔχʼ ἀσπίδα πατρὸς ἑοῖο.

12εἵλετο δʼ ἄλκιμον ἔγχος ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ,

13στῆ δʼ ἐκτὸς κλισίης, τάχα δʼ εἴσιδεν ἔργον ἀεικὲς

14τοὺς μὲν ὀρινομένους, τοὺς δὲ κλονέοντας ὄπισθε

15Τρῶας ὑπερθύμους· ἐρέριπτο δὲ τεῖχος Ἀχαιῶν.

16ὡς δʼ ὅτε πορφύρῃ πέλαγος μέγα κύματι κωφῷ

17ὀσσόμενον λιγέων ἀνέμων λαιψηρὰ κέλευθα

18αὔτως, οὐδʼ ἄρα τε προκυλίνδεται οὐδετέρωσε,

19πρίν τινα κεκριμένον καταβήμεναι ἐκ Διὸς οὖρον,

20ὣς ὃ γέρων ὅρμαινε δαϊζόμενος κατὰ θυμὸν

21διχθάδιʼ, ἢ μεθʼ ὅμιλον ἴοι Δαναῶν ταχυπώλων,

22ἦε μετʼ Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν.

23ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι

24βῆναι ἐπʼ Ἀτρεΐδην. οἳ δʼ ἀλλήλους ἐνάριζον

25μαρνάμενοι· λάκε δέ σφι περὶ χροῒ χαλκὸς ἀτειρὴς

26νυσσομένων ξίφεσίν τε καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισι.

27Νέστορι δὲ ξύμβληντο διοτρεφέες βασιλῆες

28πὰρ νηῶν ἀνιόντες ὅσοι βεβλήατο χαλκῷ

29Τυδεΐδης Ὀδυσεύς τε καὶ Ἀτρεΐδης Ἀγαμέμνων.

30πολλὸν γάρ ῥʼ ἀπάνευθε μάχης εἰρύατο νῆες

31θῖνʼ ἔφʼ ἁλὸς πολιῆς· τὰς γὰρ πρώτας πεδίον δὲ

32εἴρυσαν, αὐτὰρ τεῖχος ἐπὶ πρύμνῃσιν ἔδειμαν.

33οὐδὲ γὰρ οὐδʼ εὐρύς περ ἐὼν ἐδυνήσατο πάσας

34αἰγιαλὸς νῆας χαδέειν, στείνοντο δὲ λαοί·

35τώ ῥα προκρόσσας ἔρυσαν, καὶ πλῆσαν ἁπάσης

36ἠϊόνος στόμα μακρόν, ὅσον συνεέργαθον ἄκραι.

37τώ ῥʼ οἵ γʼ ὀψείοντες ἀϋτῆς καὶ πολέμοιο

38ἔγχει ἐρειδόμενοι κίον ἀθρόοι· ἄχνυτο δέ σφι

39θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν. ὃ δὲ ξύμβλητο γεραιὸς

40Νέστωρ, πτῆξε δὲ θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν.

41τὸν καὶ φωνήσας προσέφη κρείων Ἀγαμέμνων·

42ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδος Ἀχαιῶν

43τίπτε λιπὼν πόλεμον φθισήνορα δεῦρʼ ἀφικάνεις;

44δείδω μὴ δή μοι τελέσῃ ἔπος ὄβριμος Ἕκτωρ,

45ὥς ποτʼ ἐπηπείλησεν ἐνὶ Τρώεσσʼ ἀγορεύων

46μὴ πρὶν πὰρ νηῶν προτὶ Ἴλιον ἀπονέεσθαι

47πρὶν πυρὶ νῆας ἐνιπρῆσαι, κτεῖναι δὲ καὶ αὐτούς.

48κεῖνος τὼς ἀγόρευε· τὰ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.

49ὢ πόποι ἦ ῥα καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ

50ἐν θυμῷ βάλλονται ἐμοὶ χόλον ὥς περ Ἀχιλλεὺς

51οὐδʼ ἐθέλουσι μάχεσθαι ἐπὶ πρυμνῇσι νέεσσι.

52τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·

53ἦ δὴ ταῦτά γʼ ἑτοῖμα τετεύχαται, οὐδέ κεν ἄλλως

54Ζεὺς ὑψιβρεμέτης αὐτὸς παρατεκτήναιτο.

55τεῖχος μὲν γὰρ δὴ κατερήριπεν, ᾧ ἐπέπιθμεν

56ἄρρηκτον νηῶν τε καὶ αὐτῶν εἶλαρ ἔσεσθαι·

57οἳ δʼ ἐπὶ νηυσὶ θοῇσι μάχην ἀλίαστον ἔχουσι

58νωλεμές· οὐδʼ ἂν ἔτι γνοίης μάλα περ σκοπιάζων

59ὁπποτέρωθεν Ἀχαιοὶ ὀρινόμενοι κλονέονται,

60ὡς ἐπιμὶξ κτείνονται, ἀϋτὴ δʼ οὐρανὸν ἵκει.

61ἡμεῖς δὲ φραζώμεθʼ ὅπως ἔσται τάδε ἔργα

62εἴ τι νόος ῥέξει· πόλεμον δʼ οὐκ ἄμμε κελεύω

63δύμεναι· οὐ γάρ πως βεβλημένον ἐστὶ μάχεσθαι.

64τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·

65Νέστορ ἐπεὶ δὴ νηυσὶν ἔπι πρυμνῇσι μάχονται,

66τεῖχος δʼ οὐκ ἔχραισμε τετυγμένον, οὐδέ τι τάφρος,

67ᾗ ἔπι πολλὰ πάθον Δαναοί, ἔλποντο δὲ θυμῷ

68ἄρρηκτον νηῶν τε καὶ αὐτῶν εἶλαρ ἔσεσθαι·

69οὕτω που Διὶ μέλλει ὑπερμενέϊ φίλον εἶναι

70νωνύμνους ἀπολέσθαι ἀπʼ Ἄργεος ἐνθάδʼ Ἀχαιούς.

71ᾔδεα μὲν γὰρ ὅτε πρόφρων Δαναοῖσιν ἄμυνεν,

72οἶδα δὲ νῦν ὅτε τοὺς μὲν ὁμῶς μακάρεσσι θεοῖσι

73κυδάνει, ἡμέτερον δὲ μένος καὶ χεῖρας ἔδησεν.

74ἀλλʼ ἄγεθʼ ὡς ἂν ἐγὼν εἴπω πειθώμεθα πάντες.

75νῆες ὅσαι πρῶται εἰρύαται ἄγχι θαλάσσης

76ἕλκωμεν, πάσας δὲ ἐρύσσομεν εἰς ἅλα δῖαν,

77ὕψι δʼ ἐπʼ εὐνάων ὁρμίσσομεν, εἰς ὅ κεν ἔλθῃ

78νὺξ ἀβρότη, ἢν καὶ τῇ ἀπόσχωνται πολέμοιο

79Τρῶες· ἔπειτα δέ κεν ἐρυσαίμεθα νῆας ἁπάσας.

80οὐ γάρ τις νέμεσις φυγέειν κακόν, οὐδʼ ἀνὰ νύκτα.

81βέλτερον ὃς φεύγων προφύγῃ κακὸν ἠὲ ἁλώῃ.

82τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

83Ἀτρεΐδη ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων·

84οὐλόμενʼ αἴθʼ ὤφελλες ἀεικελίου στρατοῦ ἄλλου

85σημαίνειν, μὴ δʼ ἄμμιν ἀνασσέμεν, οἷσιν ἄρα Ζεὺς

86ἐκ νεότητος ἔδωκε καὶ ἐς γῆρας τολυπεύειν

87ἀργαλέους πολέμους, ὄφρα φθιόμεσθα ἕκαστος.

88οὕτω δὴ μέμονας Τρώων πόλιν εὐρυάγυιαν

89καλλείψειν, ἧς εἵνεκʼ ὀϊζύομεν κακὰ πολλά;

90σίγα, μή τίς τʼ ἄλλος Ἀχαιῶν τοῦτον ἀκούσῃ

91μῦθον, ὃν οὔ κεν ἀνήρ γε διὰ στόμα πάμπαν ἄγοιτο

92ὅς τις ἐπίσταιτο ᾗσι φρεσὶν ἄρτια βάζειν

93σκηπτοῦχός τʼ εἴη, καί οἱ πειθοίατο λαοὶ

94τοσσοίδʼ…

95…