Ὀδύσσεια

Book 11

1αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλθομεν ἠδὲ θάλασσαν,

2νῆα μὲν ἂρ πάμπρωτον ἐρύσσαμεν εἰς ἅλα δῖαν,

3ἐν δʼ ἱστὸν τιθέμεσθα καὶ ἱστία νηὶ μελαίνῃ,

4ἐν δὲ τὰ μῆλα λαβόντες ἐβήσαμεν, ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ

5βαίνομεν ἀχνύμενοι θαλερὸν κατὰ δάκρυ χέοντες.

6ἡμῖν δʼ αὖ κατόπισθε νεὸς κυανοπρῴροιο

7ἴκμενον οὖρον ἵει πλησίστιον, ἐσθλὸν ἑταῖρον,

8Κίρκη εὐπλόκαμος, δεινὴ θεὸς αὐδήεσσα.

9ἡμεῖς δʼ ὅπλα ἕκαστα πονησάμενοι κατὰ νῆα

10ἥμεθα· τὴν δʼ ἄνεμός τε κυβερνήτης τʼ ἴθυνε.

11τῆς δὲ πανημερίης τέταθʼ ἱστία ποντοπορούσης·

12δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί.

13ἡ δʼ ἐς πείραθʼ ἵκανε βαθυρρόου Ὠκεανοῖο.

14ἔνθα δὲ Κιμμερίων ἀνδρῶν δῆμός τε πόλις τε,

15ἠέρι καὶ νεφέλῃ κεκαλυμμένοι· οὐδέ ποτʼ αὐτοὺς

16ἠέλιος φαέθων καταδέρκεται ἀκτίνεσσιν,

17οὔθʼ ὁπότʼ ἂν στείχῃσι πρὸς οὐρανὸν ἀστερόεντα,

18οὔθʼ ὅτʼ ἂν ἂψ ἐπὶ γαῖαν ἀπʼ οὐρανόθεν προτράπηται,

19ἀλλʼ ἐπὶ νὺξ ὀλοὴ τέταται δειλοῖσι βροτοῖσι.

20νῆα μὲν ἔνθʼ ἐλθόντες ἐκέλσαμεν, ἐκ δὲ τὰ μῆλα

21εἱλόμεθʼ· αὐτοὶ δʼ αὖτε παρὰ ῥόον Ὠκεανοῖο

22ᾔομεν, ὄφρʼ ἐς χῶρον ἀφικόμεθʼ, ὃν φράσε Κίρκη.

23ἔνθʼ ἱερήια μὲν Περιμήδης Εὐρύλοχός τε

24ἔσχον· ἐγὼ δʼ ἄορ ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ

25βόθρον ὄρυξʼ ὅσσον τε πυγούσιον ἔνθα καὶ ἔνθα,

26ἀμφʼ αὐτῷ δὲ χοὴν χεόμην πᾶσιν νεκύεσσι,

27πρῶτα μελικρήτῳ, μετέπειτα δὲ ἡδέι οἴνῳ,

28τὸ τρίτον αὖθʼ ὕδατι· ἐπὶ δʼ ἄλφιτα λευκὰ πάλυνον.

29πολλὰ δὲ γουνούμην νεκύων ἀμενηνὰ κάρηνα,

30ἐλθὼν εἰς Ἰθάκην στεῖραν βοῦν, ἥ τις ἀρίστη,

31ῥέξειν ἐν μεγάροισι πυρήν τʼ ἐμπλησέμεν ἐσθλῶν,

32Τειρεσίῃ δʼ ἀπάνευθεν ὄιν ἱερευσέμεν οἴῳ

33παμμέλανʼ, ὃς μήλοισι μεταπρέπει ἡμετέροισι.

34τοὺς δʼ ἐπεὶ εὐχωλῇσι λιτῇσί τε, ἔθνεα νεκρῶν,

35ἐλλισάμην, τὰ δὲ μῆλα λαβὼν ἀπεδειροτόμησα

36ἐς βόθρον, ῥέε δʼ αἷμα κελαινεφές· αἱ δʼ ἀγέροντο

37ψυχαὶ ὑπὲξ Ἐρέβευς νεκύων κατατεθνηώτων.

38νύμφαι τʼ ἠίθεοί τε πολύτλητοί τε γέροντες

39παρθενικαί τʼ ἀταλαὶ νεοπενθέα θυμὸν ἔχουσαι,

40πολλοὶ δʼ οὐτάμενοι χαλκήρεσιν ἐγχείῃσιν,

41ἄνδρες ἀρηίφατοι βεβροτωμένα τεύχεʼ ἔχοντες·

42οἳ πολλοὶ περὶ βόθρον ἐφοίτων ἄλλοθεν ἄλλος

43θεσπεσίῃ ἰαχῇ· ἐμὲ δὲ χλωρὸν δέος ᾕρει.

44δὴ τότʼ ἔπειθʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσα

45μῆλα, τὰ δὴ κατέκειτʼ ἐσφαγμένα νηλέι χαλκῷ,

46δείραντας κατακῆαι, ἐπεύξασθαι δὲ θεοῖσιν,

47ἰφθίμῳ τʼ Ἀΐδῃ καὶ ἐπαινῇ Περσεφονείῃ·

48αὐτὸς δὲ ξίφος ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ

49ἥμην, οὐδʼ εἴων νεκύων ἀμενηνὰ κάρηνα

50αἵματος ἆσσον ἴμεν, πρὶν Τειρεσίαο πυθέσθαι.

51πρώτη δὲ ψυχὴ Ἐλπήνορος ἦλθεν ἑταίρου·

52οὐ γάρ πω ἐτέθαπτο ὑπὸ χθονὸς εὐρυοδείης·

53σῶμα γὰρ ἐν Κίρκης μεγάρῳ κατελείπομεν ἡμεῖς

54ἄκλαυτον καὶ ἄθαπτον, ἐπεὶ πόνος ἄλλος ἔπειγε.

55τὸν μὲν ἐγὼ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ,

56καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων·

57Ἐλπῆνορ, πῶς ἦλθες ὑπὸ ζόφον ἠερόεντα;

58ἔφθης πεζὸς ἰὼν ἢ ἐγὼ σὺν νηὶ μελαίνῃ.

59ὣς ἐφάμην, ὁ δέ μʼ οἰμώξας ἠμείβετο μύθῳ·

60διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,

61ἆσέ με δαίμονος αἶσα κακὴ καὶ ἀθέσφατος οἶνος.

62Κίρκης δʼ ἐν μεγάρῳ καταλέγμενος οὐκ ἐνόησα

63ἄψορρον καταβῆναι ἰὼν ἐς κλίμακα μακρήν,

64ἀλλὰ καταντικρὺ τέγεος πέσον· ἐκ δέ μοι αὐχὴν

65ἀστραγάλων ἐάγη, ψυχὴ δʼ Ἄϊδόσδε κατῆλθε.

66νῦν δέ σε τῶν ὄπιθεν γουνάζομαι, οὐ παρεόντων,

67πρός τʼ ἀλόχου καὶ πατρός, ὅ σʼ ἔτρεφε τυτθὸν ἐόντα,

68Τηλεμάχου θʼ, ὃν μοῦνον ἐνὶ μεγάροισιν ἔλειπες·

69οἶδα γὰρ ὡς ἐνθένδε κιὼν δόμου ἐξ Ἀίδαο

70νῆσον ἐς Αἰαίην σχήσεις ἐυεργέα νῆα·

71ἔνθα σʼ ἔπειτα, ἄναξ, κέλομαι μνήσασθαι ἐμεῖο.

72μή μʼ ἄκλαυτον ἄθαπτον ἰὼν ὄπιθεν καταλείπειν

73νοσφισθείς, μή τοί τι θεῶν μήνιμα γένωμαι,

74ἀλλά με κακκῆαι σὺν τεύχεσιν, ἅσσα μοι ἔστιν,

75σῆμά τέ μοι χεῦαι πολιῆς ἐπὶ θινὶ θαλάσσης,

76ἀνδρὸς δυστήνοιο καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι.

77ταῦτά τέ μοι τελέσαι πῆξαί τʼ ἐπὶ τύμβῳ ἐρετμόν,

78τῷ καὶ ζωὸς ἔρεσσον ἐὼν μετʼ ἐμοῖς ἑτάροισιν.

79ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·

80ταῦτά τοι, ὦ δύστηνε, τελευτήσω τε καὶ ἔρξω.

81νῶι μὲν ὣς ἐπέεσσιν ἀμειβομένω στυγεροῖσιν

82ἥμεθʼ, ἐγὼ μὲν ἄνευθεν ἐφʼ αἵματι φάσγανον ἴσχων,

83εἴδωλον δʼ ἑτέρωθεν ἑταίρου πόλλʼ ἀγόρευεν·

84ἦλθε δʼ ἐπὶ ψυχὴ μητρὸς κατατεθνηυίης,

85Αὐτολύκου θυγάτηρ μεγαλήτορος Ἀντίκλεια,

86τὴν ζωὴν κατέλειπον ἰὼν εἰς Ἴλιον ἱρήν.

87τὴν μὲν ἐγὼ δάκρυσα ἰδὼν ἐλέησά τε θυμῷ·

88ἀλλʼ οὐδʼ ὣς εἴων προτέρην, πυκινόν περ ἀχεύων,

89αἵματος ἆσσον ἴμεν, πρὶν Τειρεσίαο πυθέσθαι.

90ἦλθε δʼ ἐπὶ ψυχὴ Θηβαίου Τειρεσίαο

91χρύσεον σκῆπτρον ἔχων, ἐμὲ δʼ ἔγνω καὶ προσέειπεν·

92διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,

93τίπτʼ αὖτʼ, ὦ δύστηνε, λιπὼν φάος ἠελίοιο

94ἤλυθε…