Ὀδύσσεια

Book 23

1γρηῢς δʼ εἰς ὑπερῷʼ ἀνεβήσετο καγχαλόωσα,

2δεσποίνῃ ἐρέουσα φίλον πόσιν ἔνδον ἐόντα·

3γούνατα δʼ ἐρρώσαντο, πόδες δʼ ὑπερικταίνοντο.

4στῆ δʼ ἄρʼ ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·

5ἔγρεο, Πηνελόπεια, φίλον τέκος, ὄφρα ἴδηαι

6ὀφθαλμοῖσι τεοῖσι τά τʼ ἔλδεαι ἤματα πάντα.

7ἦλθʼ Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἱκάνεται, ὀψέ περ ἐλθών.

8μνηστῆρας δʼ ἔκτεινεν ἀγήνορας, οἵ θʼ ἑὸν οἶκον

9κήδεσκον καὶ κτήματʼ ἔδον βιόωντό τε παῖδα.

10τὴν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

11μαῖα φίλη, μάργην σε θεοὶ θέσαν, οἵ τε δύνανται

12ἄφρονα ποιῆσαι καὶ ἐπίφρονά περ μάλʼ ἐόντα,

13καί τε χαλιφρονέοντα σαοφροσύνης ἐπέβησαν·

14οἵ σέ περ ἔβλαψαν· πρὶν δὲ φρένας αἰσίμη ἦσθα.

15τίπτε με λωβεύεις πολυπενθέα θυμὸν ἔχουσαν

16ταῦτα παρὲξ ἐρέουσα καὶ ἐξ ὕπνου μʼ ἀνεγείρεις

17ἡδέος, ὅς μʼ ἐπέδησε φίλα βλέφαρʼ ἀμφικαλύψας;

18οὐ γάρ πω τοιόνδε κατέδραθον, ἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς

19ᾤχετʼ ἐποψόμενος Κακοΐλιον οὐκ ὀνομαστήν.

20ἀλλʼ ἄγε νῦν κατάβηθι καὶ ἂψ ἔρχευ μέγαρόνδε.

21εἰ γάρ τίς μʼ ἄλλη γε γυναικῶν, αἵ μοι ἔασι,

22ταῦτʼ ἐλθοῦσʼ ἤγγειλε καὶ ἐξ ὕπνου ἀνέγειρεν,

23τῷ κε τάχα στυγερῶς μιν ἐγὼν ἀπέπεμψα νέεσθαι

24αὖτις ἔσω μέγαρον· σὲ δὲ τοῦτό γε γῆρας ὀνήσει.

25τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·

26οὔ τί σε λωβεύω, τέκνον φίλον, ἀλλʼ ἔτυμόν τοι

27ἦλθʼ Ὀδυσεὺς καὶ οἶκον ἱκάνεται, ὡς ἀγορεύω,

28ὁ ξεῖνος, τὸν πάντες ἀτίμων ἐν μεγάροισι.

29Τηλέμαχος δʼ ἄρα μιν πάλαι ᾔδεεν ἔνδον ἐόντα,

30ἀλλὰ σαοφροσύνῃσι νοήματα πατρὸς ἔκευθεν,

31ὄφρʼ ἀνδρῶν τίσαιτο βίην ὑπερηνορεόντων.

32ὣς ἔφαθʼ, ἡ δʼ ἐχάρη καὶ ἀπὸ λέκτροιο θοροῦσα

33γρηῒ περιπλέχθη, βλεφάρων δʼ ἀπὸ δάκρυον ἧκεν·

34καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

35εἰ δʼ ἄγε δή μοι, μαῖα φίλη, νημερτὲς ἐνίσπες,

36εἰ ἐτεὸν δὴ οἶκον ἱκάνεται, ὡς ἀγορεύεις,

37ὅππως δὴ μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφῆκε

38μοῦνος ἐών, οἱ δʼ αἰὲν ἀολλέες ἔνδον ἔμιμνον.

39τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·

40οὐκ ἴδον, οὐ πυθόμην, ἀλλὰ στόνον οἶον ἄκουσα

41κτεινομένων· ἡμεῖς δὲ μυχῷ θαλάμων εὐπήκτων

42ἥμεθʼ ἀτυζόμεναι, σανίδες δʼ ἔχον εὖ ἀραρυῖαι,

43πρίν γʼ ὅτε δή με σὸς υἱὸς ἀπὸ μεγάροιο κάλεσσε

44Τηλέμαχος· τὸν γάρ ῥα πατὴρ προέηκε καλέσσαι.

45εὗρον ἔπειτʼ Ὀδυσῆα μετὰ κταμένοισι νέκυσσιν

46ἑσταόθʼ· οἱ δέ μιν ἀμφί, κραταίπεδον οὖδας ἔχοντες,

47κείατʼ ἐπʼ ἀλλήλοισιν· ἰδοῦσά κε θυμὸν ἰάνθης.

48νῦν δʼ οἱ μὲν δὴ πάντες ἐπʼ αὐλείῃσι θύρῃσιν

50ἀθρόοι, αὐτὰρ ὁ δῶμα θεειοῦται περικαλλές,

51πῦρ μέγα κηάμενος· σὲ δέ με προέηκε καλέσσαι.

52ἀλλʼ ἕπευ, ὄφρα σφῶϊν ἐϋφροσύνης ἐπιβῆτον

53ἀμφοτέρω φίλον ἦτορ, ἐπεὶ κακὰ πολλὰ πέποσθε.

54νῦν δʼ ἤδη τόδε μακρὸν ἐέλδωρ ἐκτετέλεσται·

55ἦλθε μὲν αὐτὸς ζωὸς ἐφέστιος, εὗρε δὲ καὶ σὲ

56καὶ παῖδʼ ἐν μεγάροισι· κακῶς δʼ οἵ πέρ μιν ἔρεζον

57μνηστῆρες, τοὺς πάντας ἐτίσατο ᾧ ἐνὶ οἴκῳ.

58τὴν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·

59μαῖα φίλη, μή πω μέγʼ ἐπεύχεο καγχαλόωσα.

60οἶσθα γὰρ ὥς κʼ ἀσπαστὸς ἐνὶ μεγάροισι φανείη

61πᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί τε καὶ υἱέϊ, τὸν τεκόμεσθα·

62ἀλλʼ οὐκ ἔσθʼ ὅδε μῦθος ἐτήτυμος, ὡς ἀγορεύεις,

63ἀλλά τις ἀθανάτων κτεῖνε μνηστῆρας ἀγαυούς,

64ὕβριν ἀγασσάμενος θυμαλγέα καὶ κακὰ ἔργα.

65οὔ τινα γὰρ τίεσκον ἐπιχθονίων ἀνθρώπων,

66οὐ κακὸν οὐδὲ μὲν ἐσθλόν, ὅτις σφέας εἰσαφίκοιτο·

67τῷ διʼ ἀτασθαλίας ἔπαθον κακόν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

68ὤλεσε τηλοῦ νόστον Ἀχαιΐδος, ὤλετο δʼ αὐτός.

69τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·

70τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων,

71ἣ πόσιν ἔνδον ἐόντα παρʼ ἐσχάρῃ οὔ ποτʼ ἔφησθα

72οἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι· θυμὸς δέ τοι αἰὲν ἄπιστος.

73ἀλλʼ ἄγε τοι καὶ σῆμα ἀριφραδὲς ἄλλο τι εἴπω,

74οὐλήν, τήν ποτέ μιν σῦς ἤλασε λευκῷ ὀδόντι.

75τὴν ἀπονίζουσα φρασάμην, ἔθελον δὲ σοὶ αὐτῇ

76εἰπέμεν· ἀλλά με κεῖνος ἑλὼν ἐπὶ μάστακα χερσὶν

77οὐκ ἔα εἰπέμεναι πολυϊδρείῃσι νόοιο.

78ἀλλʼ ἕπευ· αὐτὰρ ἐγὼν ἐμέθεν περιδώσομαι αὐτῆς,

79αἴ κέν σʼ ἐξαπάφω, κτεῖναί μʼ οἰκτίστῳ ὀλέθρῳ.

80τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια·

81μαῖα φίλη, χαλεπόν σε θεῶν αἰειγενετάων

82δήνεα εἴρυσθαι, μὰλα περ πολύϊδριν ἐοῦσαν.

83ἀλλʼ ἔμπης ἴομεν μετὰ παῖδʼ ἐμόν, ὄφρα ἴδωμαι

84ἄνδρας μνηστῆρας τεθνηότας, ἠδʼ ὃς ἔπεφνεν.

85ὣς φαμένη κατέβαινʼ ὑπερώϊα· πολλὰ δέ οἱ κῆρ

86ὥρμαινʼ, ἢ ἀπάνευθε φίλον πόσιν ἐξερεείνοι,

87ἦ παρστᾶσα κύσειε κάρη καὶ χεῖρε λαβοῦσα.

88ἡ δʼ ἐπεὶ εἰσῆλθεν καὶ ὑπέρβη λάϊνον οὐδόν,

89ἕζετʼ ἔπειτʼ Ὀδυσῆος ἐναντίη, ἐν πυρὸς αὐγῇ,

90τοίχου τοῦ ἑτέρου· ὁ δʼ ἄρα πρὸς κίονα μακρὴν

91ἧστο κάτω ὁρόων, ποτιδέγμενος εἴ τί μιν εἴποι

92ἰφθίμη παράκοιτις, ἐπεὶ…

93ἡ…

94ὄ…