Ὀδύσσεια

Book 22

1αὐτὰρ ὁ γυμνώθη ῥακέων πολύμητις Ὀδυσσεύς,

2ἆλτο δʼ ἐπὶ μέγαν οὐδόν, ἔχων βιὸν ἠδὲ φαρέτρην

3ἰῶν ἐμπλείην, ταχέας δʼ ἐκχεύατʼ ὀϊστοὺς

4αὐτοῦ πρόσθε ποδῶν, μετὰ δὲ μνηστῆρσιν ἔειπεν·

5οὗτος μὲν δὴ ἄεθλος ἀάατος ἐκτετέλεσται·

6νῦν αὖτε σκοπὸν ἄλλον, ὃν οὔ πώ τις βάλεν ἀνήρ,

7εἴσομαι, αἴ κε τύχωμι, πόρῃ δέ μοι εὖχος Ἀπόλλων.

8ἦ καὶ ἐπʼ Ἀντινόῳ ἰθύνετο πικρὸν ὀϊστόν.

9ἦ τοι ὁ καλὸν ἄλεισον ἀναιρήσεσθαι ἔμελλε,

10χρύσεον ἄμφωτον, καὶ δὴ μετὰ χερσὶν ἐνώμα,

11ὄφρα πίοι οἴνοιο· φόνος δέ οἱ οὐκ ἐνὶ θυμῷ

12μέμβλετο· τίς κʼ οἴοιτο μετʼ ἀνδράσι δαιτυμόνεσσι

13μοῦνον ἐνὶ πλεόνεσσι, καὶ εἰ μάλα καρτερὸς εἴη,

14οἷ τεύξειν θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα μέλαιναν;

15τὸν δʼ Ὀδυσεὺς κατὰ λαιμὸν ἐπισχόμενος βάλεν ἰῷ,

16ἀντικρὺ δʼ ἁπαλοῖο διʼ αὐχένος ἤλυθʼ ἀκωκή.

17ἐκλίνθη δʼ ἑτέρωσε, δέπας δέ οἱ ἔκπεσε χειρὸς

18βλημένου, αὐτίκα δʼ αὐλὸς ἀνὰ ῥῖνας παχὺς ἦλθεν

19αἵματος ἀνδρομέοιο· θοῶς δʼ ἀπὸ εἷο τράπεζαν

20ὦσε ποδὶ πλήξας, ἀπὸ δʼ εἴδατα χεῦεν ἔραζε·

21σῖτός τε κρέα τʼ ὀπτὰ φορύνετο. τοὶ δʼ ὁμάδησαν

22μνηστῆρες κατὰ δώμαθʼ, ὅπως ἴδον ἄνδρα πεσόντα,

23ἐκ δὲ θρόνων ἀνόρουσαν ὀρινθέντες κατὰ δῶμα,

24πάντοσε παπταίνοντες ἐϋδμήτους ποτὶ τοίχους·

25οὐδέ πη ἀσπὶς ἔην οὐδʼ ἄλκιμον ἔγχος ἑλέσθαι.

26νείκειον δʼ Ὀδυσῆα χολωτοῖσιν ἐπέεσσι·

27ξεῖνε, κακῶς ἀνδρῶν τοξάζεαι· οὐκέτʼ ἀέθλων

28ἄλλων ἀντιάσεις· νῦν τοι σῶς αἰπὺς ὄλεθρος.

29καὶ γὰρ δὴ νῦν φῶτα κατέκτανες ὃς μέγʼ ἄριστος

30κούρων εἰν Ἰθάκῃ· τῷ σʼ ἐνθάδε γῦπες ἔδονται.

31ἴσκεν ἕκαστος ἀνήρ, ἐπεὶ ἦ φάσαν οὐκ ἐθέλοντα

32ἄνδρα κατακτεῖναι· τὸ δὲ νήπιοι οὐκ ἐνόησαν,

33ὡς δή σφιν καὶ πᾶσιν ὀλέθρου πείρατʼ ἐφῆπτο.

34τοὺς δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

35ὦ κύνες, οὔ μʼ ἔτʼ ἐφάσκεθʼ ὑπότροπον οἴκαδʼ ἱκέσθαι

36δήμου ἄπο Τρώων, ὅτι μοι κατεκείρετε οἶκον,

37δμῳῇσιν δὲ γυναιξὶ παρευνάζεσθε βιαίως,

38αὐτοῦ τε ζώοντος ὑπεμνάασθε γυναῖκα,

39οὔτε θεοὺς δείσαντες, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,

40οὔτε τινʼ ἀνθρώπων νέμεσιν κατόπισθεν ἔσεσθαι·

41νῦν ὑμῖν καὶ πᾶσιν ὀλέθρου πείρατʼ ἐφῆπται.

42ὣς φάτο, τοὺς δʼ ἄρα πάντας ὑπὸ χλωρὸν δέος εἷλεν·

43πάπτηνεν δὲ ἕκαστος ὅπη φύγοι αἰπὺν ὄλεθρον.

44Εὐρύμαχος δέ μιν οἶος ἀμειβόμενος προσέειπεν·

45εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος εἰλήλουθας,

46ταῦτα μὲν αἴσιμα εἶπας, ὅσα ῥέζεσκον Ἀχαιοί,

47πολλὰ μὲν ἐν μεγάροισιν ἀτάσθαλα, πολλὰ δʼ ἐπʼ ἀγροῦ.

48ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κεῖται ὃς αἴτιος ἔπλετο πάντων,

49Ἀντίνοος· οὗτος γὰρ ἐπίηλεν τάδε ἔργα,

50οὔ τι γάμου τόσσον κεχρημένος οὐδὲ χατίζων,

51ἀλλʼ ἄλλα φρονέων, τά οἱ οὐκ ἐτέλεσσε Κρονίων,

52ὄφρʼ Ἰθάκης κατὰ δῆμον ἐϋκτιμένης βασιλεύοι

53αὐτός, ἀτὰρ σὸν παῖδα κατακτείνειε λοχήσας.

54νῦν δʼ ὁ μὲν ἐν μοίρῃ πέφαται, σὺ δὲ φείδεο λαῶν

55σῶν· ἀτὰρ ἄμμες ὄπισθεν ἀρεσσάμενοι κατὰ δῆμον,

56ὅσσα τοι ἐκπέποται καὶ ἐδήδοται ἐν μεγάροισι,

57τιμὴν ἀμφὶς ἄγοντες ἐεικοσάβοιον ἕκαστος,

58χαλκόν τε χρυσόν τʼ ἀποδώσομεν, εἰς ὅ κε σὸν κῆρ

59ἰανθῇ· πρὶν δʼ οὔ τι νεμεσσητὸν κεχολῶσθαι.

60τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

61Εὐρύμαχʼ, οὐδʼ εἴ μοι πατρώϊα πάντʼ ἀποδοῖτε,

62ὅσσα τε νῦν ὔμμʼ ἐστὶ καὶ εἴ ποθεν ἄλλʼ ἐπιθεῖτε,

63οὐδέ κεν ὣς ἔτι χεῖρας ἐμὰς λήξαιμι φόνοιο

64πρὶν πᾶσαν μνηστῆρας ὑπερβασίην ἀποτῖσαι.

65νῦν ὑμῖν παράκειται ἐναντίον ἠὲ μάχεσθαι

66ἢ φεύγειν, ὅς κεν θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξῃ·

67ἀλλά τινʼ οὐ φεύξεσθαι ὀΐομαι αἰπὺν ὄλεθρον.

68ὣς φάτο, τῶν δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ.

69τοῖσιν δʼ Εὐρύμαχος προσεφώνεε δεύτερον αὖτις·

70ὦ φίλοι, οὐ γὰρ σχήσει ἀνὴρ ὅδε χεῖρας ἀάπτους,

71ἀλλʼ ἐπεὶ ἔλλαβε τόξον ἐΰξοον ἠδὲ φαρέτρην,

72οὐδοῦ ἄπο ξεστοῦ τοξάσσεται, εἰς ὅ κε πάντας

73ἄμμε κατακτείνῃ· ἀλλὰ μνησώμεθα χάρμης.

74φάσγανά τε σπάσσασθε καὶ ἀντίσχεσθε τραπέζας

75ἰῶν ὠκυμόρων· ἐπὶ δʼ αὐτῷ πάντες ἔχωμεν

76ἀθρόοι, εἴ κέ μιν οὐδοῦ ἀπώσομεν ἠδὲ θυράων,

77ἔλθωμεν δʼ ἀνὰ ἄστυ, βοὴ δʼ ὤκιστα γένοιτο·

78τῷ κε τάχʼ οὗτος ἀνὴρ νῦν ὕστατα τοξάσσαιτο.

79ὣς ἄρα φωνήσας εἰρύσσατο φάσγανον ὀξὺ

80χάλκεον, ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένον, ἆλτο δʼ ἐπʼ αὐτῷ

81σμερδαλέα ἰάχων· ὁ δʼ ἁμαρτῆ δῖος Ὀδυσσεὺς

82ἰὸν ἀποπροίει, βάλε δὲ στῆθος παρὰ μαζόν,

83ἐν δέ οἱ ἥπατι πῆξε θοὸν βέλος· ἐκ δʼ ἄρα χειρὸς

84φάσγανον ἧκε χαμᾶζε, περιρρηδὴς δὲ τραπέζῃ

85κάππεσεν ἰδνωθείς, ἀπὸ δʼ εἴδατα χεῦεν ἔραζε

86καὶ δέπας ἀμφικύπελλον· ὁ δὲ χθόνα τύπτε μετώπῳ

87θυμῷ ἀνιάζων, ποσὶ δὲ θρόνον ἀμφοτέροισι

88λακτίζων ἐτίνασσε· κατʼ ὀφθαλμῶν δʼ ἔχυτʼ ἀχλύς.

89Ἀμφίνομος δʼ Ὀδυσῆος ἐείσατο κυδαλίμοιο

90ἀντίος ἀΐξας, εἴρυτο δὲ φάσγανον ὀξύ,

91εἴ πώς οἱ εἴξειε…

92Τηλέμα…