Ὀδύσσεια

Book 16

1τὼ δʼ αὖτʼ ἐν κλισίῃ Ὀδυσεὺς καὶ δῖος ὑφορβὸς

2ἐντύνοντο ἄριστον ἅμʼ ἠοῖ, κηαμένω πῦρ,

3ἔκπεμψάν τε νομῆας ἅμʼ ἀγρομένοισι σύεσσι·

4Τηλέμαχον δὲ περίσσαινον κύνες ὑλακόμωροι,

5οὐδʼ ὕλαον προσιόντα. νόησε δὲ δῖος Ὀδυσσεὺς

6σαίνοντάς τε κύνας, περί τε κτύπος ἦλθε ποδοῖϊν.

7αἶψα δʼ ἄρʼ Εὔμαιον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

8Εὔμαιʼ, ἦ μάλα τίς τοι ἐλεύσεται ἐνθάδʼ ἑταῖρος

9ἢ καὶ γνώριμος ἄλλος, ἐπεὶ κύνες οὐχ ὑλάουσιν,

10ἀλλὰ περισσαίνουσι· ποδῶν δʼ ὑπὸ δοῦπον ἀκούω.

11οὔ πω πᾶν εἴρητο ἔπος, ὅτε οἱ φίλος υἱὸς

12ἔστη ἐνὶ προθύροισι. ταφὼν δʼ ἀνόρουσε συβώτης,

13ἐκ δʼ ἄρα οἱ χειρῶν πέσον ἄγγεα, τοῖς ἐπονεῖτο,

14κιρνὰς αἴθοπα οἶνον. ὁ δʼ ἀντίος ἦλθεν ἄνακτος,

15κύσσε δέ μιν κεφαλήν τε καὶ ἄμφω φάεα καλὰ

16χεῖράς τʼ ἀμφοτέρας· θαλερὸν δέ οἱ ἔκπεσε δάκρυ.

17ὡς δὲ πατὴρ ὃν παῖδα φίλα φρονέων ἀγαπάζῃ

18ἐλθόντʼ ἐξ ἀπίης γαίης δεκάτῳ ἐνιαυτῷ,

19μοῦνον τηλύγετον, τῷ ἔπʼ ἄλγεα πολλὰ μογήσῃ,

20ὣς τότε Τηλέμαχον θεοειδέα δῖος ὑφορβὸς

21πάντα κύσεν περιφύς, ὡς ἐκ θανάτοιο φυγόντα·

22καί ῥʼ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

23ἦλθες, Τηλέμαχε, γλυκερὸν φάος. οὔ σʼ ἔτʼ ἐγώ γε

24ὄψεσθαι ἐφάμην, ἐπεὶ ᾤχεο νηῒ Πύλονδε.

25ἀλλʼ ἄγε νῦν εἴσελθε, φίλον τέκος, ὄφρα σε θυμῷ

26τέρψομαι εἰσορόων νέον ἄλλοθεν ἔνδον ἐόντα.

27οὐ μὲν γάρ τι θάμʼ ἀγρὸν ἐπέρχεαι οὐδὲ νομῆας,

28ἀλλʼ ἐπιδημεύεις· ὣς γάρ νύ τοι εὔαδε θυμῷ,

29ἀνδρῶν μνηστήρων ἐσορᾶν ἀΐδηλον ὅμιλον.

30τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

31ἔσσεται οὕτως, ἄττα· σέθεν δʼ ἕνεκʼ ἐνθάδʼ ἱκάνω,

32ὄφρα σέ τʼ ὀφθαλμοῖσιν ἴδω καὶ μῦθον ἀκούσω,

33ἤ μοι ἔτʼ ἐν μεγάροις μήτηρ μένει, ἦέ τις ἤδη

34ἀνδρῶν ἄλλος ἔγημεν, Ὀδυσσῆος δέ που εὐνὴ

35χήτει ἐνευναίων κάκʼ ἀράχνια κεῖται ἔχουσα.

36τὸν δʼ αὖτε προσέειπε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν·

37καὶ λίην κείνη γε μένει τετληότι θυμῷ

38σοῖσιν ἐνὶ μεγάροισιν· ὀϊζυραὶ δέ οἱ αἰεὶ

39φθίνουσιν νύκτες τε καὶ ἤματα δάκρυ χεούσῃ.

40ὣς ἄρα φωνήσας οἱ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος·

41αὐτὰρ ὅ γʼ εἴσω ἴεν καὶ ὑπέρβη λάϊνον οὐδόν.

42τῷ δʼ ἕδρης ἐπιόντι πατὴρ ὑπόειξεν Ὀδυσσεύς·

43Τηλέμαχος δʼ ἑτέρωθεν ἐρήτυε φώνησέν τε·

44ἧσʼ, ὦ ξεῖνʼ· ἡμεῖς δὲ καὶ ἄλλοθι δήομεν ἕδρην

45σταθμῷ ἐν ἡμετέρῳ· πάρα δʼ ἀνὴρ ὃς καταθήσει.

46ὣς φάθʼ, ὁ δʼ αὖτις ἰὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο· τῷ δὲ συβώτης.

47χεῦεν ὕπο χλωρὰς ῥῶπας καὶ κῶας ὕπερθεν·

48ἔνθα καθέζετʼ ἔπειτα Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.

49τοῖσιν δʼ αὖ κρειῶν πίνακας παρέθηκε συβώτης

50ὀπταλέων, ἅ ῥα τῇ προτέρῃ ὑπέλειπον ἔδοντες,

51σῖτον δʼ ἐσσυμένως παρενήνεεν ἐν κανέοισιν,

52ἐν δʼ ἄρα κισσυβίῳ κίρνη μελιηδέα οἶνον·

53αὐτὸς δʼ ἀντίον ἷζεν Ὀδυσσῆος θείοιο.

54οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.

55αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,

56δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε δῖον ὑφορβόν·

57ἄττα, πόθεν τοι ξεῖνος ὅδʼ ἵκετο; πῶς δέ ἑ ναῦται

58ἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο;

59οὐ μὲν γάρ τί ἑ πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι.

60τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·

61τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθέα πάντʼ ἀγορεύσω.

62ἐκ μὲν Κρητάων γένος εὔχεται εὐρειάων,

63φησὶ δὲ πολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεα δινηθῆναι

64πλαζόμενος· ὣς γάρ οἱ ἐπέκλωσεν τά γε δαίμων.

65νῦν αὖ Θεσπρωτῶν ἀνδρῶν ἐκ νηὸς ἀποδρὰς

66ἤλυθʼ ἐμὸν πρὸς σταθμόν, ἐγὼ δέ τοι ἐγγυαλίξω·

67ἔρξον ὅπως ἐθέλεις· ἱκέτης δέ τοι εὔχεται εἶναι.

68τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

69Εὔμαιʼ, ἦ μάλα τοῦτο ἔπος θυμαλγὲς ἔειπες·

70πῶς γὰρ δὴ τὸν ξεῖνον ἐγὼν ὑποδέξομαι οἴκῳ;

71αὐτὸς μὲν νέος εἰμὶ καὶ οὔ πω χερσὶ πέποιθα

72ἄνδρʼ ἀπαμύνασθαι, ὅτε τις πρότερος χαλεπήνῃ·

73μητρὶ δʼ ἐμῇ δίχα θυμὸς ἐνὶ φρεσὶ μερμηρίζει,

74ἢ αὐτοῦ παρʼ ἐμοί τε μένῃ καὶ δῶμα κομίζῃ,

75εὐνήν τʼ αἰδομένη πόσιος δήμοιό τε φῆμιν,

76ἦ ἤδη ἅμʼ ἕπηται Ἀχαιῶν ὅς τις ἄριστος

77μνᾶται ἐνὶ μεγάροισιν ἀνὴρ καὶ πλεῖστα πόρῃσιν.

78ἀλλʼ ἦ τοὶ τὸν ξεῖνον, ἐπεὶ τεὸν ἵκετο δῶμα,

79ἕσσω μιν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε, εἵματα καλά,

80δώσω δὲ ξίφος ἄμφηκες καὶ ποσσὶ πέδιλα,

81πέμψω δʼ ὅππη μιν κραδίη θυμός τε κελεύει.

82εἰ δʼ ἐθέλεις, σὺ κόμισσον ἐνὶ σταθμοῖσιν ἐρύξας·

83εἵματα δʼ ἐνθάδʼ ἐγὼ πέμψω καὶ σῖτον ἅπαντα

84ἔδμεναι, ὡς ἂν μή σε κατατρύχῃ καὶ ἑταίρους.

85κεῖσε δʼ ἂν οὔ μιν ἐγώ γε μετὰ μνηστῆρας ἐῷμι

86ἔρχεσθαι· λίην γὰρ ἀτάσθαλον ὕβριν ἔχουσι·

87μή μιν κερτομέωσιν, ἐμοὶ δʼ ἄχος ἔσσεται αἰνόν.

88πρῆξαι δʼ ἀργαλέον τι μετὰ πλεόνεσσιν ἐόντα

89ἄνδρα καὶ ἴφθιμον, ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτεροί εἰσι.

90τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·

91ὦ φίλʼ, ἐπεί θήν μοι καὶ ἀμείψασθαι θέμις ἐστίν,

92ἦ μάλα μευ καταδάπτετʼ…

93οἷά…

94ἐν…

95…