Ὀδύσσεια

Book 18

1ἦλθε δʼ ἐπὶ πτωχὸς πανδήμιος, ὃς κατὰ ἄστυ

2πτωχεύεσκʼ Ἰθάκης, μετὰ δʼ ἔπρεπε γαστέρι μάργῃ

3ἀζηχὲς φαγέμεν καὶ πιέμεν· οὐδέ οἱ ἦν ἲς

4οὐδὲ βίη, εἶδος δὲ μάλα μέγας ἦν ὁράασθαι.

5Ἀρναῖος δʼ ὄνομʼ ἔσκε· τὸ γὰρ θέτο πότνια μήτηρ

6ἐκ γενετῆς· Ἶρον δὲ νέοι κίκλησκον ἅπαντες,

7οὕνεκʼ ἀπαγγέλλεσκε κιών, ὅτε πού τις ἀνώγοι·

8ὅς ῥʼ ἐλθὼν Ὀδυσῆα διώκετο οἷο δόμοιο,

9καί μιν νεικείων ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

10εἶκε, γέρον, προθύρου, μὴ δὴ τάχα καὶ ποδὸς ἕλκῃ.

11οὐκ ἀΐεις ὅτι δή μοι ἐπιλλίζουσιν ἅπαντες,

12ἑλκέμεναι δὲ κέλονται; ἐγὼ δʼ αἰσχύνομαι ἔμπης.

13ἀλλʼ ἄνα, μὴ τάχα νῶϊν ἔρις καὶ χερσὶ γένηται.

14τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

15δαιμόνιʼ, οὔτε τί σε ῥέζω κακὸν οὔτʼ ἀγορεύω,

16οὔτε τινὰ φθονέω δόμεναι καὶ πόλλʼ ἀνελόντα.

17οὐδὸς δʼ ἀμφοτέρους ὅδε χείσεται, οὐδέ τί σε χρὴ

18ἀλλοτρίων φθονέειν· δοκέεις δέ μοι εἶναι ἀλήτης

19ὥς περ ἐγών, ὄλβον δὲ θεοὶ μέλλουσιν ὀπάζειν.

20χερσὶ δὲ μή τι λίην προκαλίζεο, μή με χολώσῃς,

21μή σε γέρων περ ἐὼν στῆθος καὶ χείλεα φύρσω

22αἵματος· ἡσυχίη δʼ ἂν ἐμοὶ καὶ μᾶλλον ἔτʼ εἴη

23αὔριον· οὐ μὲν γάρ τί σʼ ὑποστρέψεσθαι ὀΐω

24δεύτερον ἐς μέγαρον Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος.

25τὸν δὲ χολωσάμενος προσεφώνεεν Ἶρος ἀλήτης·

26ὢ πόποι, ὡς ὁ μολοβρὸς ἐπιτροχάδην ἀγορεύει,

27γρηῒ καμινοῖ ἶσος· ὃν ἂν κακὰ μητισαίμην

28κόπτων ἀμφοτέρῃσι, χαμαὶ δέ κε πάντας ὀδόντας

29γναθμῶν ἐξελάσαιμι συὸς ὣς ληϊβοτείρης.

30ζῶσαι νῦν, ἵνα πάντες ἐπιγνώωσι καὶ οἵδε

31μαρναμένους· πῶς δʼ ἂν σὺ νεωτέρῳ ἀνδρὶ μάχοιο;

32ὣς οἱ μὲν προπάροιθε θυράων ὑψηλάων

33οὐδοῦ ἔπι ξεστοῦ πανθυμαδὸν ὀκριόωντο.

34τοῖϊν δὲ ξυνέηχʼ ἱερὸν μένος Ἀντινόοιο,

35ἡδὺ δʼ ἄρʼ ἐκγελάσας μετεφώνει μνηστήρεσσιν·

36ὦ φίλοι, οὐ μέν πώ τι πάρος τοιοῦτον ἐτύχθη,

37οἵην τερπωλὴν θεὸς ἤγαγεν ἐς τόδε δῶμα.

38ὁ ξεῖνός τε καὶ Ἶρος ἐρίζετον ἀλλήλοιϊν

39χερσὶ μαχέσσασθαι· ἀλλὰ ξυνελάσσομεν ὦκα.

40ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀνήϊξαν γελόωντες,

41ἀμφὶ δʼ ἄρα πτωχοὺς κακοείμονας ἠγερέθοντο.

42τοῖσιν δʼ Ἀντίνοος μετέφη, Εὐπείθεος υἱός·

43κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγήνορες, ὄφρα τι εἴπω.

44γαστέρες αἵδʼ αἰγῶν κέατʼ ἐν πυρί, τὰς ἐπὶ δόρπῳ

45κατθέμεθα κνίσης τε καὶ αἵματος ἐμπλήσαντες·

46ὁππότερος δέ κε νικήσῃ κρείσσων τε γένηται,

47τάων ἥν κʼ ἐθέλῃσιν ἀναστὰς αὐτὸς ἑλέσθω·

48αἰεὶ αὖθʼ ἡμῖν μεταδαίσεται, οὐδέ τινʼ ἄλλον

49πτωχὸν ἔσω μίσγεσθαι ἐάσομεν αἰτήσοντα.

50ὣς ἔφατʼ Ἀντίνοος, τοῖσιν δʼ ἐπιήνδανε μῦθος.

51τοῖς δὲ δολοφρονέων μετέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

52ὦ φίλοι, οὔ πως ἔστι νεωτέρῳ ἀνδρὶ μάχεσθαι

53ἄνδρα γέροντα, δύῃ ἀρημένον· ἀλλά με γαστὴρ

54ὀτρύνει κακοεργός, ἵνα πληγῇσι δαμείω.

55ἀλλʼ ἄγε νῦν μοι πάντες ὀμόσσατε καρτερὸν ὅρκον,

56μή τις ἐπʼ Ἴρῳ ἦρα φέρων ἐμὲ χειρὶ βαρείῃ

57πλήξῃ ἀτασθάλλων, τούτῳ δέ με ἶφι δαμάσσῃ.

58ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀπώμνυον ὡς ἐκέλευεν.

59αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσάν τε τελεύτησάν τε τὸν ὅρκον,

60τοῖς δʼ αὖτις μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο·

61ξεῖνʼ, εἴ σʼ ὀτρύνει κραδίη καὶ θυμὸς ἀγήνωρ

62τοῦτον ἀλέξασθαι, τῶν δʼ ἄλλων μή τινʼ Ἀχαιῶν

63δείδιθʼ, ἐπεὶ πλεόνεσσι μαχήσεται ὅς κέ σε θείνῃ·

64ξεινοδόκος μὲν ἐγών, ἐπὶ δʼ αἰνεῖτον βασιλῆες,

65Ἀντίνοός τε καὶ Εὐρύμαχος, πεπνυμένω ἄμφω.

66ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐπῄνεον· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

67ζώσατο μὲν ῥάκεσιν περὶ μήδεα, φαῖνε δὲ μηροὺς

68καλούς τε μεγάλους τε, φάνεν δέ οἱ εὐρέες ὦμοι

69στήθεά τε στιβαροί τε βραχίονες· αὐτὰρ Ἀθήνη

70ἄγχι παρισταμένη μέλεʼ ἤλδανε ποιμένι λαῶν.

71μνηστῆρες δʼ ἄρα πάντες ὑπερφιάλως ἀγάσαντο·

72ὧδε δέ τις εἴπεσκεν ἰδὼν ἐς πλησίον ἄλλον·

73ἦ τάχα Ἶρος Ἄϊρος ἐπίσπαστον κακὸν ἕξει,

74οἵην ἐκ ῥακέων ὁ γέρων ἐπιγουνίδα φαίνει.

75ὣς ἄρʼ ἔφαν, Ἴρῳ δὲ κακῶς ὠρίνετο θυμός.

76ἀλλὰ καὶ ὣς δρηστῆρες ἄγον ζώσαντες ἀνάγκῃ

77δειδιότα· σάρκες δὲ περιτρομέοντο μέλεσσιν.

78Ἀντίνοος δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·

79νῦν μὲν μήτʼ εἴης, βουγάϊε, μήτε γένοιο,

80εἰ δὴ τοῦτόν γε τρομέεις καὶ δείδιας αἰνῶς,

81ἄνδρα γέροντα, δύῃ ἀρημένον, ἥ μιν ἱκάνει.

82ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·

83αἴ κέν σʼ οὗτος νικήσῃ κρείσσων τε γένηται,

84πέμψω σʼ ἤπειρόνδε, βαλὼν ἐν νηὶ μελαίνῃ,

85εἰς Ἔχετον βασιλῆα, βροτῶν δηλήμονα πάντων,

86ὅς κʼ ἀπὸ ῥῖνα τάμῃσι καὶ οὔατα νηλέϊ χαλκῷ,

87μήδεά τʼ ἐξερύσας δώῃ κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι.

88ὣς φάτο, τῷ δʼ ἔτι μᾶλλον ὑπὸ τρόμος ἔλλαβε γυῖα.

89ἐς μέσσον δʼ ἄναγον· τὼ δʼ ἄμφω χεῖρας ἀνέσχον.

90δὴ τότε μερμήριξε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεὺς

91ἢ ἐλάσειʼ ὥς μιν ψυχὴ λίποι αὖθι πεσόντα,

92ἦέ μιν ἦκʼ ἐλάσειε τανύσσειέν τʼ ἐπὶ γαίῃ.

93…