Ὀδύσσεια

Book 19

1αὐτὰρ ὁ ἐν μεγάρῳ ὑπελείπετο δῖος Ὀδυσσεύς,

2μνηστήρεσσι φόνον σὺν Ἀθήνῃ μερμηρίζων·

3αἶψα δὲ Τηλέμαχον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·

4Τηλέμαχε, χρὴ τεύχεʼ ἀρήϊα κατθέμεν εἴσω

5πάντα μάλʼ· αὐτὰρ μνηστῆρας μαλακοῖς ἐπέεσσι

6παρφάσθαι, ὅτε κέν σε μεταλλῶσιν ποθέοντες·

7ἐκ καπνοῦ κατέθηκʼ, ἐπεὶ οὐκέτι τοῖσιν ἐῴκει

8οἷά ποτε Τροίηνδε κιὼν κατέλειπεν Ὀδυσσεύς,

9ἀλλὰ κατῄκισται, ὅσσον πυρὸς ἵκετʼ ἀϋτμή.

10πρὸς δʼ ἔτι καὶ τόδε μεῖζον ἐνὶ φρεσὶν ἔβαλε δαίμων

11μή πως οἰνωθέντες, ἔριν στήσαντες ἐν ὑμῖν,

12ἀλλήλους τρώσητε καταισχύνητέ τε δαῖτα

13καὶ μνηστύν· αὐτὸς γὰρ ἐφέλκεται ἄνδρα σίδηρος.

14ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί,

15ἐκ δὲ καλεσσάμενος προσέφη τροφὸν Εὐρύκλειαν·

16μαῖʼ, ἄγε δή μοι ἔρυξον ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκας,

17ὄφρα κεν ἐς θάλαμον καταθείομαι ἔντεα πατρὸς

18καλά, τά μοι κατὰ οἶκον ἀκηδέα καπνὸς ἀμέρδει

19πατρὸς ἀποιχομένοιο· ἐγὼ δʼ ἔτι νήπιος ἦα.

20νῦν δʼ ἐθέλω καταθέσθαι, ἵνʼ οὐ πυρὸς ἵξετʼ ἀϋτμή.

21τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·

22αἲ γὰρ δή ποτε, τέκνον, ἐπιφροσύνας ἀνέλοιο

23οἴκου κήδεσθαι καὶ κτήματα πάντα φυλάσσειν.

24ἀλλʼ ἄγε, τίς τοι ἔπειτα μετοιχομένη φάος οἴσει;

25δμῳὰς δʼ οὐκ εἴας προβλωσκέμεν, αἵ κεν ἔφαινον.

26τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·

27ξεῖνος ὅδʼ· οὐ γὰρ ἀεργὸν ἀνέξομαι ὅς κεν ἐμῆς γε

28χοίνικος ἅπτηται, καὶ τηλόθεν εἰληλουθώς.

29ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος.

30κλήϊσεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων.

31τὼ δʼ ἄρʼ ἀναΐξαντʼ Ὀδυσεὺς καὶ φαίδιμος υἱὸς

32ἐσφόρεον κόρυθάς τε καὶ ἀσπίδας ὀμφαλοέσσας

33ἔγχεά τʼ ὀξυόεντα· πάροιθε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη,

34χρύσεον λύχνον ἔχουσα, φάος περικαλλὲς ἐποίει.

35δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεεν ὃν πατέρʼ αἶψα·

36ὦ πάτερ, ἦ μέγα θαῦμα τόδʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι.

37ἔμπης μοι τοῖχοι μεγάρων καλαί τε μεσόδμαι,

38εἰλάτιναί τε δοκοί, καὶ κίονες ὑψόσʼ ἔχοντες

39φαίνοντʼ ὀφθαλμοῖς ὡς εἰ πυρὸς αἰθομένοιο.

40ἦ μάλα τις θεὸς ἔνδον, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι.

41τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

42σίγα καὶ κατὰ σὸν νόον ἴσχανε μηδʼ ἐρέεινε·

43αὕτη τοι δίκη ἐστὶ θεῶν, οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν.

44ἀλλὰ σὺ μὲν κατάλεξαι, ἐγὼ δʼ ὑπολείψομαι αὐτοῦ,

45ὄφρα κʼ ἔτι δμῳὰς καὶ μητέρα σὴν ἐρεθίζω·

46ἡ δέ μʼ ὀδυρομένη εἰρήσεται ἀμφὶς ἕκαστα.

47ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει

48κείων ἐς θάλαμον, δαΐδων ὕπο λαμπομενάων,

49ἔνθα πάρος κοιμᾶθʼ, ὅτε μιν γλυκὺς ὕπνος ἱκάνοι·

50ἔνθʼ ἄρα καὶ τότʼ ἔλεκτο καὶ Ἠῶ δῖαν ἔμιμνεν.

51αὐτὰρ ὁ ἐν μεγάρῳ ὑπελείπετο δῖος Ὀδυσσεύς,

52μνηστήρεσσι φόνον σὺν Ἀθήνῃ μερμηρίζων.

53ἡ δʼ ἴεν ἐκ θαλάμοιο περίφρων Πηνελόπεια,

54Ἀρτέμιδι ἰκέλη ἠὲ χρυσέῃ Ἀφροδίτῃ.

55τῇ παρὰ μὲν κλισίην πυρὶ κάτθεσαν, ἔνθʼ ἄρʼ ἐφῖζε,

56δινωτὴν ἐλέφαντι καὶ ἀργύρῳ· ἥν ποτε τέκτων

57ποίησʼ Ἰκμάλιος, καὶ ὑπὸ θρῆνυν ποσὶν ἧκε

58προσφυέʼ ἐξ αὐτῆς, ὅθʼ ἐπὶ μέγα βάλλετο κῶας.

59ἔνθα καθέζετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια.

60ἦλθον δὲ δμῳαὶ λευκώλενοι ἐκ μεγάροιο.

61αἱ δʼ ἀπὸ μὲν σῖτον πολὺν ᾕρεον ἠδὲ τραπέζας

62καὶ δέπα, ἔνθεν ἄρʼ ἄνδρες ὑπερμενέοντες ἔπινον·

63πῦρ δʼ ἀπὸ λαμπτήρων χαμάδις βάλον, ἄλλα δʼ ἐπʼ αὐτῶν

64νήησαν ξύλα πολλά, φόως ἔμεν ἠδὲ θέρεσθαι.

65ἡ δʼ Ὀδυσῆʼ ἐνένιπε Μελανθὼ δεύτερον αὖτις·

66ξεῖνʼ, ἔτι καὶ νῦν ἐνθάδʼ ἀνιήσεις διὰ νύκτα

67δινεύων κατὰ οἶκον, ὀπιπεύσεις δὲ γυναῖκας;

68ἀλλʼ ἔξελθε θύραζε, τάλαν, καὶ δαιτὸς ὄνησο·

69ἢ τάχα καὶ δαλῷ βεβλημένος εἶσθα θύραζε.

70τὴν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·

71δαιμονίη, τί μοι ὧδʼ ἐπέχεις κεκοτηότι θυμῷ;

72ἦ ὅτι δὴ ῥυπόω, κακὰ δὲ χροῒ εἵματα εἷμαι,

73πτωχεύω δʼ ἀνὰ δῆμον; ἀναγκαίη γὰρ ἐπείγει.

74τοιοῦτοι πτωχοὶ καὶ ἀλήμονες ἄνδρες ἔασι

75καὶ γὰρ ἐγώ ποτε οἶκον ἐν ἀνθρώποισιν ἔναιον

76ὄλβιος ἀφνειὸν καὶ πολλάκι δόσκον ἀλήτῃ,

77τοίῳ ὁποῖος ἔοι καὶ ὅτευ κεχρημένος ἔλθοι·

78ἦσαν δὲ δμῶες μάλα μυρίοι, ἄλλα τε πολλὰ

79οἷσίν τʼ εὖ ζώουσι καὶ ἀφνειοὶ καλέονται.

80ἀλλὰ Ζεὺς ἀλάπαξε Κρονίων· ἤθελε γάρ που·

81τῷ νῦν μήποτε καὶ σύ, γύναι, ἀπὸ πᾶσαν ὀλέσσῃς

82ἀγλαΐην, τῇ νῦν γε μετὰ δμῳῇσι κέκασσαι·

83μή πώς τοι δέσποινα κοτεσσαμένη χαλεπήνῃ,

84ἢ Ὀδυσεὺς ἔλθῃ· ἔτι γὰρ καὶ ἐλπίδος αἶσα.

85εἰ δʼ ὁ μὲν ὣς ἀπόλωλε καὶ οὐκέτι νόστιμός ἐστιν,

86ἀλλʼ ἤδη παῖς τοῖος Ἀπόλλωνός γε ἕκητι,

87Τηλέμαχος· τὸν δʼ οὔ τις ἐνὶ μεγάροισι γυναικῶν

88λήθει ἀτασθάλλουσʼ, ἐπεὶ οὐκέτι τηλίκος ἐστίν.

89ὣς φάτο, τοῦ δʼ ἤκουσε περίφρων Πηνελόπεια,

90ἀμφίπολον δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·

91πάντως, θαρσαλέη, κύον ἀδεές, οὔ τί με λήθεις

92ἔρδουσα μέγα ἔργον, ὃ σῇ…

93πά…