Ὀδύσσεια

Book 24

1Ἑρμῆς δὲ ψυχὰς Κυλλήνιος ἐξεκαλεῖτο

2ἀνδρῶν μνηστήρων· ἔχε δὲ ῥάβδον μετὰ χερσὶν

3καλὴν χρυσείην, τῇ τʼ ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει

4ὧν ἐθέλει, τοὺς δʼ αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει·

5τῇ ῥʼ ἄγε κινήσας, ταὶ δὲ τρίζουσαι ἕποντο.

6ὡς δʼ ὅτε νυκτερίδες μυχῷ ἄντρου θεσπεσίοιο

7τρίζουσαι ποτέονται, ἐπεί κέ τις ἀποπέσῃσιν

8ὁρμαθοῦ ἐκ πέτρης, ἀνά τʼ ἀλλήλῃσιν ἔχονται,

9ὣς αἱ τετριγυῖαι ἅμʼ ἤϊσαν· ἦρχε δʼ ἄρα σφιν

10Ἑρμείας ἀκάκητα κατʼ εὐρώεντα κέλευθα.

11πὰρ δʼ ἴσαν Ὠκεανοῦ τε ῥοὰς καὶ Λευκάδα πέτρην,

12ἠδὲ παρʼ Ἠελίοιο πύλας καὶ δῆμον ὀνείρων

13ἤϊσαν· αἶψα δʼ ἵκοντο κατʼ ἀσφοδελὸν λειμῶνα,

14ἔνθα τε ναίουσι ψυχαί, εἴδωλα καμόντων.

15εὗρον δὲ ψυχὴν Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος

16καὶ Πατροκλῆος καὶ ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο

17Αἴαντός θʼ, ὃς ἄριστος ἔην εἶδός τε δέμας τε

18τῶν ἄλλων Δαναῶν μετʼ ἀμύμονα Πηλεΐδαο

19ὣς οἱ μὲν περὶ κεῖνον ὁμίλεον· ἀγχίμολον δὲ

20ἤλυθʼ ἔπι ψυχὴ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο

21ἀχνυμένη· περὶ δʼ ἄλλαι ἀγηγέραθʼ, ὅσσαι ἅμʼ αὐτῷ

22οἴκῳ ἐν Αἰγίσθοιο θάνον καὶ πότμον ἐπέσπον.

23τὸν προτέρη ψυχὴ προσεφώνεε Πηλεΐωνος·

24Ἀτρεΐδη, περὶ μέν σʼ ἔφαμεν Διὶ τερπικεραύνῳ

25ἀνδρῶν ἡρώων φίλον ἔμμεναι ἤματα πάντα,

26οὕνεκα πολλοῖσίν τε καὶ ἰφθίμοισιν ἄνασσες

27δήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχομεν ἄλγεʼ Ἀχαιοί.

28ἦ τʼ ἄρα καὶ σοὶ πρῶϊ παραστήσεσθαι ἔμελλεν

29μοῖρʼ ὀλοή, τὴν οὔ τις ἀλεύεται ὅς κε γένηται.

30ὡς ὄφελες τιμῆς ἀπονήμενος, ἧς περ ἄνασσες,

31δήμῳ ἔνι Τρώων θάνατον καὶ πότμον ἐπισπεῖν·

32τῷ κέν τοι τύμβον μὲν ἐποίησαν Παναχαιοί,

33ἠδέ κε καὶ σῷ παιδὶ μέγα κλέος ἤραʼ ὀπίσσω·

34νῦν δʼ ἄρα σʼ οἰκτίστῳ θανάτῳ εἵμαρτο ἁλῶναι.

35τὸν δʼ αὖτε ψυχὴ προσεφώνεεν Ἀτρείδαο·

36ὄλβιε Πηλέος υἱέ, θεοῖς ἐπιείκελʼ Ἀχιλλεῦ,

37ὃς θάνες ἐν Τροίῃ ἑκὰς Ἄργεος· ἀμφὶ δέ σʼ ἄλλοι

38κτείνοντο Τρώων καὶ Ἀχαιῶν υἷες ἄριστοι,

39μαρνάμενοι περὶ σεῖο· σὺ δʼ ἐν στροφάλιγγι κονίης

40κεῖσο μέγας μεγαλωστί, λελασμένος ἱπποσυνάων.

41ἡμεῖς δὲ πρόπαν ἦμαρ ἐμαρνάμεθʼ· οὐδέ κε πάμπαν

42παυσάμεθα πτολέμου, εἰ μὴ Ζεὺς λαίλαπι παῦσεν.

43αὐτὰρ ἐπεί σʼ ἐπὶ νῆας ἐνείκαμεν ἐκ πολέμοιο,

44κάτθεμεν ἐν λεχέεσσι, καθήραντες χρόα καλὸν

45ὕδατί τε λιαρῷ καὶ ἀλείφατι· πολλὰ δέ σʼ ἀμφὶ

46δάκρυα θερμὰ χέον Δαναοὶ κείροντό τε χαίτας.

47μήτηρ δʼ ἐξ ἁλὸς ἦλθε σὺν ἀθανάτῃς ἁλίῃσιν

48ἀγγελίης ἀΐουσα· βοὴ δʼ ἐπὶ πόντον ὀρώρει

49θεσπεσίη, ὑπὸ δὲ τρόμος ἔλλαβε πάντας Ἀχαιούς·

50καί νύ κʼ ἀναΐξαντες ἔβαν κοίλας ἐπὶ νῆας,

51εἰ μὴ ἀνὴρ κατέρυκε παλαιά τε πολλά τε εἰδώς,

52Νέστωρ, οὗ καὶ πρόσθεν ἀρίστη φαίνετο βουλή·

53ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·

54ἴσχεσθʼ, Ἀργεῖοι, μὴ φεύγετε, κοῦροι Ἀχαιῶν·

55μήτηρ ἐξ ἁλὸς ἥδε σὺν ἀθανάτῃς ἁλίῃσιν

56ἔρχεται, οὗ παιδὸς τεθνηότος ἀντιόωσα.

57ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἔσχοντο φόβου μεγάθυμοι Ἀχαιοί·

58ἀμφὶ δέ σʼ ἔστησαν κοῦραι ἁλίοιο γέροντος

59οἴκτρʼ ὀλοφυρόμεναι, περὶ δʼ ἄμβροτα εἵματα ἕσσαν.

60Μοῦσαι δʼ ἐννέα πᾶσαι ἀμειβόμεναι ὀπὶ καλῇ

61θρήνεον· ἔνθα κεν οὔ τινʼ ἀδάκρυτόν γʼ ἐνόησας

62Ἀργείων· τοῖον γὰρ ὑπώρορε Μοῦσα λίγεια.

63ἑπτὰ δὲ καὶ δέκα μέν σε ὁμῶς νύκτας τε καὶ ἦμαρ

64κλαίομεν ἀθάνατοί τε θεοὶ θνητοί τʼ ἄνθρωποι·

65ὀκτωκαιδεκάτῃ δʼ ἔδομεν πυρί, πολλὰ δέ σʼ ἀμφὶ

66μῆλα κατεκτάνομεν μάλα πίονα καὶ ἕλικας βοῦς.

67καίεο δʼ ἔν τʼ ἐσθῆτι θεῶν καὶ ἀλείφατι πολλῷ

68καὶ μέλιτι γλυκερῷ· πολλοὶ δʼ ἥρωες Ἀχαιοὶ

69τεύχεσιν ἐρρώσαντο πυρὴν πέρι καιομένοιο,

70πεζοί θʼ ἱππῆές τε· πολὺς δʼ ὀρυμαγδὸς ὀρώρει

71αὐτὰρ ἐπεὶ δή σε φλὸξ ἤνυσεν Ἡφαίστοιο,

72ἠῶθεν δή τοι λέγομεν λεύκʼ ὀστέʼ, Ἀχιλλεῦ,

73οἴνῳ ἐν ἀκρήτῳ καὶ ἀλείφατι· δῶκε δὲ μήτηρ

74χρύσεον ἀμφιφορῆα· Διωνύσοιο δὲ δῶρον

75φάσκʼ ἔμεναι, ἔργον δὲ περικλυτοῦ Ἡφαίστοιο.

76ἐν τῷ τοι κεῖται λεύκʼ ὀστέα, φαίδιμʼ Ἀχιλλεῦ,

77μίγδα δὲ Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο θανόντος,

78χωρὶς δʼ Ἀντιλόχοιο, τὸν ἔξοχα τῖες ἁπάντων

79τῶν ἄλλων ἑτάρων, μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα.

80ἀμφʼ αὐτοῖσι δʼ ἔπειτα μέγαν καὶ ἀμύμονα τύμβον

81χεύαμεν Ἀργείων ἱερὸς στρατὸς αἰχμητάων

82ἀκτῇ ἔπι προὐχούσῃ, ἐπὶ πλατεῖ Ἑλλησπόντῳ,

83ὥς κεν τηλεφανὴς ἐκ ποντόφιν ἀνδράσιν εἴη

84τοῖς οἳ νῦν γεγάασι καὶ οἳ μετόπισθεν ἔσονται.

85μήτηρ δʼ αἰτήσασα θεοὺς περικαλλέʼ ἄεθλα

86θῆκε μέσῳ ἐν ἀγῶνι ἀριστήεσσιν Ἀχαιῶν.

87ἤδη μὲν πολέων τάφῳ ἀνδρῶν ἀντεβόλησας

88ἡρώων, ὅτε κέν ποτʼ ἀποφθιμένου βασιλῆος

89ζώννυνταί τε νέοι καὶ ἐπεντύνονται ἄεθλα·

90ἀλλά κε κεῖνα μάλιστα ἰδὼν θηήσαο θυμῷ,

91οἷʼ ἐπὶ σοὶ κατέθηκε θεὰ περικαλλέʼ ἄεθλα,

92ἀργυρόπεζα Θέτις· μάλα γὰρ φίλος ἦσθα θεοῖσιν.

93ὣς σὺ μὲν οὐδὲ θανὼν ὄνομʼ ὤλεσας, ἀλλά τοι αἰεὶ

94πάντας ἐπʼ ἀνθρώπους κλέος ἔσσεται…

95αὐ…